Wszystkie wpisy

10 min czytania

Food sharing: co to jest? Dwa znaczenia jednego hasła

Food sharing: co to jest? Dwa znaczenia jednego hasła

Food sharing ma w Polsce dwa znaczenia. Pierwsze to foodsharing, czyli społeczny ruch przeciw marnowaniu jedzenia: nadwyżki trafiają do jadłodzielni, a każdy może je stamtąd bezpłatnie zabrać. Drugie pochodzi z gastronomii. Restauracje i bary mówią tak o daniach do dzielenia (sharing plates): kilka talerzy stawia się na środku stołu i całe towarzystwo je razem. Poniżej wyjaśniamy oba znaczenia. Piszemy też, czym jest menu nocne i jak zamówić jedzenie do dzielenia na wieczór we Wrocławiu, żeby wszyscy wyszli najedzeni.

Sisi WrocławZaplanuj wieczór przy wspólnym stoleSiSi łączy koktajle i muzykę na żywo z Night Menu przygotowanym we współpracy z restauracją The Cork.Poznaj SiSi Wrocław

Krótko mówiąc

  • Foodsharing to oddawanie nadwyżek jedzenia przez jadłodzielnie i lodówki społeczne. Działa bezpłatnie, dzięki wolontariuszom i zaufaniu.
  • Sharing plates, czyli dania do dzielenia, to sposób podawania w lokalu: mniejsze porcje na środek stołu, próbowane przez wszystkich.
  • Menu nocne to krótsza karta wydawana późnym wieczorem, zwykle złożona z dań do dzielenia, które pasują do koktajli i muzyki.
  • Badania pokazują, że ludzie jedzący ze wspólnych talerzy lepiej ze sobą współpracują.
  • We Wrocławiu działają zarówno jadłodzielnie, jak i lokale z nocnym menu do dzielenia, w tym SiSi z Night Menu by The Cork.

Spis treści

Skąd biorą się dwa znaczenia

Angielskie „sharing” znaczy po prostu „dzielenie się”. Kiedy w wyszukiwarce wpiszesz „food sharing”, Google pokaże głównie strony o ratowaniu żywności, bo to znaczenie przyszło do Polski pierwsze i ma za sobą organizacje, mapy i akcje miejskie. W menu restauracji to samo słowo oznacza coś innego: formę serwowania, a nie misję społeczną.

Oba znaczenia łączy jedna myśl: jedzenie smakuje lepiej, kiedy trafia do kogoś, kto je doceni. W pierwszym przypadku chodzi o nieznajomego, który odbierze z lodówki chleb albo zupę. W drugim o ludzi przy twoim stole. Prosta wskazówka: jeśli tekst mówi o lodówkach, terminach przydatności i wolontariuszach, chodzi o foodsharing. Jeśli mówi o talerzach, porcjach i karcie, chodzi o jedzenie do dzielenia.

Two meanings of food sharing compared

Foodsharing: jedzenie, które nie trafia do kosza

Jak działa jadłodzielnia

Jadłodzielnia to szafka albo lodówka w przestrzeni publicznej. Każdy może tam bezpłatnie zostawić lub zabrać żywność. Nie musisz niczego udowadniać ani się rejestrować. Liczy się zasada wymiany: przynosisz to, czego nie zjesz, a zabierasz to, co ci się przyda. Punkty prowadzą wolontariusze, rady osiedli, biblioteki, fundacje i sklepy. Według EkoOrdynacji w Polsce działa prawie 100 takich miejsc w ponad 40 miastach, a pierwsze powstały w 2016 roku.

Skala problemu jest duża. Serwis nanowosmieci.pl podaje, że w Polsce marnuje się co roku 9 mln ton żywności, z czego około 2 mln ton w domach. Najczęstsze powody to przegapiony termin przydatności, złe przechowywanie i zbyt duże porcje.

Jadłodzielnie we Wrocławiu

Wrocław ma jedną z większych sieci lodówek społecznych w kraju. Według wroclife.pl w mieście działa ich 18, a nowe punkty otwierały się ostatnio m.in. na Tarnogaju. Lokalnie ruch od lat koordynuje inicjatywa Foodsharing Wrocław, która zbiera informacje o lodówkach i promuje je wśród mieszkańców. Punkty powstają i znikają, więc zanim wyjdziesz z torbą jedzenia, sprawdź aktualną mapę.

Zasady, które warto znać

Główny Inspektorat Ochrony Środowiska przypomina, jak mądrze korzystać z jadłodzielni. W praktyce sprowadza się to do kilku reguł:

  1. Przynoś tylko to, co sam byś zjadł. Jadłodzielnia to punkt wymiany, nie śmietnik.
  2. Pakuj szczelnie i opisuj. Na gotowym daniu napisz, co to jest i kiedy je przygotowano.
  3. Pilnuj terminów. Jeśli data minęła, wyrzuć produkt w domu.
  4. Nie trzymaj ugotowanego jedzenia za długo w cieple. Sanepid zaleca, by gotowe potrawy nie stały w temperaturze pokojowej dłużej niż 2 godziny. Jeśli obiad stał na stole całe popołudnie, nie zanoś go do lodówki społecznej.
  5. Nie kupuj jedzenia specjalnie do jadłodzielni. Idea polega na ratowaniu nadwyżek, a nie na zakupach.

W zasadach jadłodzielni najczęściej wyklucza się surowe mięso i ryby, alkohol oraz otwarte opakowania. Szczegóły sprawdzisz na kartce przy konkretnej lodówce albo u jej opiekunów.

O marnowaniu żywności myśli dziś także gastronomia. Ograniczanie nadwyżek, sezonowe karty i krótkie łańcuchy dostaw dobrze opisuje przewodnik o zrównoważonych praktykach w gastronomii. To przydatna lektura, jeśli interesuje cię, jak lokale gospodarują jedzeniem po swojej stronie kuchni.

Sharing plates, czyli jedzenie do dzielenia

Na czym to polega

W restauracji czy barze food sharing oznacza dania, które podaje się tak, by dzieliło się nimi całe towarzystwo. Nie zamawiasz przystawki, dania głównego i deseru tylko dla siebie. Na stół trafia kilka mniejszych talerzy, a każdy częstuje się tym, na co ma ochotę. To bliskie hiszpańskim tapas, włoskiemu aperitivo czy bliskowschodniemu mezze. Różnica polega na tym, że sharing plates nie są przypisane do jednej kuchni.

Taki format ma kilka praktycznych zalet:

  • Spróbujesz więcej. Zamiast jednego dania poznasz cztery albo pięć smaków.
  • Nie musisz trafić z wyborem. Jeśli coś ci nie podejdzie, na stole są inne talerze.
  • Łatwiej dopasować się do grupy. Wegetarianin, fan mięsa i osoba na diecie bezglutenowej znajdą coś dla siebie przy jednym stole.
  • Wieczór płynie swobodniej. Talerze pojawiają się stopniowo, więc nikt nie czeka, aż wszyscy skończą danie główne.

Dlaczego wspólny talerz łączy ludzi

To nie tylko moda. W badaniu opublikowanym w „Psychological Science” na grupie 1476 osób ci, którzy jedli ze wspólnych talerzy, lepiej współpracowali niż ci, którzy jedli te same potrawy z osobnych naczyń. Autorzy łączą to z koordynacją: przy wspólnym półmisku trzeba zwracać uwagę na innych, dzielić porcje i ustalać kolejność. Dlatego dania do dzielenia tak dobrze sprawdzają się na spotkaniach firmowych, urodzinach i pierwszych randkach.

Ile zamówić

Na tym najczęściej potykają się goście. Porcje do dzielenia są mniejsze niż klasyczne danie główne, a lokale różnie je kalibrują. Kilka zasad, które sprawdzają się w praktyce:

  1. Na kolację licz mniej więcej dwa talerze na osobę. Na przekąskę do drinków wystarczy jeden.
  2. Zamawiaj falami. Weź połowę na start, a resztę dobierz po pół godzinie. Unikniesz resztek i nie będziesz siedzieć głodny.
  3. Zróżnicuj stół. Coś chrupiącego, coś treściwego, coś świeżego i jedna pozycja bez mięsa.
  4. Zapytaj obsługę o wielkość porcji. To najprostszy sposób, żeby nie przesadzić.
  5. Ustal z góry, jak dzielicie rachunek. Przy wspólnych talerzach najczęściej dzieli się go po równo.

Menu nocne: co to jest

Menu nocne to karta wydawana wtedy, gdy kuchnia dzienna już nie działa, a goście dalej siedzą przy koktajlach. Zwykle jest krótsza od karty kolacyjnej. Dania są prostsze w podaniu i łatwo je jeść bez przerywania rozmowy. Bardzo często są to właśnie dania do dzielenia: deski, małe talerze, przekąski na środek stołu. Dokładniej opisujemy to w tekście nocne menu, czyli co oznacza ten termin.

Szukając nocnego menu we Wrocławiu, sprawdź trzy rzeczy:

  • Do której wydaje kuchnia. Godzina zamknięcia lokalu i godzina ostatniego zamówienia z kuchni to dwie różne sprawy.
  • Czy karta pasuje do drinków. Dobre nocne menu jest pomyślane pod koktajle, wino i piwo, a nie tylko pod głód.
  • Czy możesz zarezerwować stolik. W piątek i sobotę w centrum miasta bez rezerwacji łatwo zostać przy barze na stojąco.

Jeśli dopiero planujesz wieczór, przyda się nasz przegląd co robić we Wrocławiu nocą. Jeśli wolisz zacząć wcześniej, zajrzyj do tekstu o aperitivo we Wrocławiu.

Food sharing a pokrewne pojęcia

Przy okazji food sharingu ludzie szukają też innych „foodowych” haseł. Oto, jak się do siebie mają:

Pojęcie Co oznacza Gdzie je spotkasz
Foodsharing Bezpłatne przekazywanie nadwyżek żywności, by jej nie marnować Jadłodzielnie, lodówki społeczne
Sharing plates Dania podawane na środek stołu i dzielone przez wszystkich Restauracje, bary, kluby z kuchnią
Menu nocne Krótka karta wydawana późnym wieczorem, często do dzielenia Bary koktajlowe, kluby
Comfort food Jedzenie, które daje poczucie bezpieczeństwa i kojarzy się z domem Dom, bistro, ulubiony lokal
Street food Gotowe dania i napoje sprzedawane w miejscach publicznych Ulice, bazary, festiwale, food trucki

Comfort food to potrawy, które przynoszą ulgę emocjonalną i często kojarzą się z dzieciństwem. Przegląd badań w „International Journal of Gastronomy and Food Science” pokazuje, że każdy ma tu inne dania: dla jednego to rosół, dla drugiego pierogi z masłem. Wybór zależy od osobistych wspomnień, a nie od kaloryczności.

Street food według FAO to gotowe do spożycia potrawy i napoje sprzedawane w miejscach publicznych, takich jak ulice, bazary czy festiwale. Liczy się wygoda i szybkość. Jeśli ciekawi cię, jak wygląda polska kuchnia jedzona poza domem od samego rana, przeczytaj o polskich śniadaniach i jajecznicy po krakowsku. Organizujesz większe przyjęcie i wahasz się między uliczną formą a obsługą przy stołach? Porównaliśmy to w tekście food truck czy catering.

Śmieciowe jedzenie (junk food) to potoczna nazwa wysoko przetworzonych przekąsek z dużą ilością cukru, soli i tłuszczu. Z food sharingiem w żadnym znaczeniu nie ma wiele wspólnego. Dania do dzielenia mogą być lekkie, sezonowe i dopracowane jak w karcie kolacyjnej.

Jak zamówić do dzielenia przy koktajlach

Wieczór w barze to inna sytuacja niż kolacja w restauracji. Jedzenie ma towarzyszyć drinkom i muzyce, a nie grać pierwszych skrzypiec. Oto plan, który polecamy gościom:

  1. Zacznij od drinka, potem jedzenie. Pierwszy koktajl pomaga wyczuć tempo wieczoru i apetyt stołu.
  2. Dobierz smaki do napojów. Słone i chrupiące przekąski lubią się z wytrawnymi, kwaśnymi koktajlami i musującym winem. Tłustsze dania dobrze równoważy piwo z wyraźną goryczką. Więcej przykładów znajdziesz w poradniku o łączeniu koktajli z jedzeniem.
  3. Pamiętaj o osobach, które nie piją. Przy wspólnym stole koktajl bezalkoholowy też powinien pasować do talerzy.
  4. Zamawiaj przed koncertem. Kiedy zaczyna się live act, a potem gra DJ, mało kto chce rozmawiać o karcie. Jedzenie najlepiej mieć na stole wcześniej.
  5. Zostaw miejsce na drugą rundę. Po północy apetyt często wraca. Wtedy nocne menu ma najwięcej sensu.

Jak my patrzymy na jedzenie do dzielenia

W SiSi codziennie widzimy, jak zmienia się stół, kiedy pojawiają się talerze do dzielenia. Ludzie przestają patrzeć w telefony, podają sobie talerze i komentują smaki. Zauważyliśmy też, że wieczór, na którym grupa je razem, trwa dłużej i jest spokojniejszy. Nikt nie wychodzi głodny po drugim koktajlu.

Jak my patrzymy na jedzenie do dzielenia — overview diagram

Dlatego nasze Night Menu przygotowujemy razem z restauracją The Cork, która działa po sąsiedzku w kompleksie R32. Chcieliśmy, żeby jedzenie w klubie nie było dodatkiem z musu, tylko częścią wieczoru. Ma pasować do autorskich koktajli, polskich win i belgijskich piw, i dać się zjeść przy stoliku, kiedy na scenie gra zespół. Dla wielu gości najlepszy wieczór wygląda tak: kolacja w The Cork, potem koktajle i muzyka na żywo u nas, a na koniec DJ do samego rana. Wszystko pod jednym adresem w sercu Wrocławia.

I jeszcze jedna rzecz. Food sharing w znaczeniu społecznym bardzo nam się podoba. Zamawianie falami, dokładanie talerzy zamiast przesadnych porcji i rozmowa z obsługą o tym, ile naprawdę potrzebujecie, to mała, codzienna wersja tej samej idei: jedzenie ma zostać zjedzone.

— Ignacy Jurkowski

Wieczór z Night Menu w SiSi

Planujesz piątek lub sobotę w centrum Wrocławia? W SiSi czeka na ciebie Night Menu by The Cork z daniami do dzielenia, a do tego autorskie koktajle, opcje bez alkoholu, polskie wina, belgijskie piwa i bottle service. Wszystko znajdziesz w naszym menu.

  • Rezerwacja stolika: 100 zł za osobę.
  • Wstęp w soboty: 40 zł za osobę.

Zarezerwuj stolik i sprawdź, kto gra w najbliższych wydarzeniach. Organizujesz urodziny, rocznicę albo spotkanie zespołu? Napisz do nas w sprawie imprezy prywatnej lub eventu firmowego. Podaj datę i liczbę gości, a przygotujemy ofertę z jedzeniem do dzielenia, barem i muzyką.

Najczęstsze pytania

Czy food sharing i foodsharing to to samo?

W codziennym użyciu tak, ale kontekst zmienia znaczenie. „Foodsharing” pisany łącznie zwykle oznacza ruch przeciw marnowaniu żywności i jadłodzielnie. „Food sharing” w menu lokalu oznacza dania do dzielenia przy stole.

Kto może korzystać z jadłodzielni?

Każdy, bez względu na sytuację materialną. Jadłodzielnie działają na zasadzie zaufania i wymiany, a nie pomocy dla wybranych. Możesz zarówno zostawić jedzenie, jak i je zabrać.

Czym różnią się sharing plates od tapas?

Tapas to konkretna tradycja kuchni hiszpańskiej. Sharing plates to szersza idea: dowolne dania podawane tak, żeby dzielił się nimi cały stół. Mogą mieć polskie, włoskie albo azjatyckie korzenie.

Ile dań do dzielenia zamówić na cztery osoby?

Na kolację zwykle wystarcza około ośmiu talerzy, a na przekąskę do drinków około czterech. Porcje różnią się między lokalami, więc zapytaj obsługę i zamawiaj w dwóch rundach. Tak unikniesz resztek.

Gdzie zjeść nocne menu we Wrocławiu?

Szukaj barów koktajlowych i klubów z własną kuchnią lub współpracą z restauracją, a przed wyjściem sprawdź godzinę ostatniego zamówienia. W SiSi w centrum Wrocławia serwujemy Night Menu by The Cork do koktajli, koncertów i setów DJ-skich.

Źródła

Rekomendacje